مزارشريف

 


 

تجلیل از سلطان شاعران زبان فارسی رودکی سمرقندی در برلین

 

محمود منجم زاده برلین
منبع : سرنوشت

به ابتکار سفارت جمهوری تاجیکستان شام روز جمعه14 مارچ 2008 میلادی  همایشی به مناسبت1150 سالگرد استاد سخن ابو عبدالله جعفر بن محمد رودکی سمرقندی در بخش موزیم اسلامیبرلین برگزار شده بود که بیش از 200 نفر که بیشتر شان آلمان های علاقمند به زبان فارسیکه اکثر شان به این زبان اآشنایی داشتند اشتراک ورزیده بودند.

نخست سفرآی کشورهای جمهوری تاجیکستان ، جمهوری اسلامیایران و جمهوری اسلامی افغانستان در باره فرهنگ زبان فارسی و مقام  استاد سخن رودکی سمرقندی مطالبی بیان نموده و ازپیوند مستحکم بین فارسی زبانان منطقه و پاس داری از ارزش های زبان وفرهنگ این مرز وبومسخن گفتند . سفیر تاجیکستان آقای امام الدین ستارف که این همایش را سازمان داده بودگفت ، ما هرسه کشور فارسی زبان در آینده نیز به برگزاری چنین مراسمی که به زبان و فرهنگمشترک مان ارتباط داشته و باعث تقویت آن گردد اقدام خواهیم نمود .
 

این اولین بار است که سه کشور فارسی زبان در یک همایشفرهنگی که متعلق به حوزه فرهنگی وتمدنی این خطه باستانی می باشد در برلین با شرکت شرقشناسان آلمانی اشتراک مینمایند .
 

رودکی سمرقندی در اواسط قرن سوم هجری دریکی از روستاهای خوش آب وهوا با مناظر کوهستانی در مربوطات ولایت سمرقند تولید یافت  تعداد اشعار او را از صد هزار تا یک ملیون تخمینمیکنند رودکی از شاعران روزگار سامانیان که شاعران او را استاد وسلطان سخن میگفتندزندگی میکرد .
 

وی در 8 ساله گی قرآن را آموخت و از همان زمان بهسرودن شعر پرداخت  یکی ازاشعار مهم وی در همانزمان این است  (  بوی جوی مولیان آید همی –  یاد یارمهربان آید همی ) این شعر را رودکی در مجلسسلطان سرود و با یاری چنگ و با صدای حزین خواند ، گویند امیر نصر چنان به هیجان آمدکه بدون آنکه چکمه اش را بپوشد بر اسب نشست و از هرات که زمانی آنجا ساکن بود روی بهبخارا آورد .
 

در رابطه با نابینا بودن رودکی موضوعات زیادی نوشتهشده است که بعضی ها میگویند ، رودکی سمرقندی نابینا تولید شده است ولی محقیقن و زبانشناسان تاجیک و سایر مورخین میگویند که چون رودکی در دبار سلطان بوده ، و گاهی نظریاتو انتقادات خود را در قالب شعر میسروده است مورد خشم درباریان قرار گرفته و با یک میلهآهنین کور شده باشد در فیلمی که در تاجیکستان از زندگی نامۀ رودکی سمرقندی تهیه شده، آمده است که در جمجمه ( کاسه سر ) رودکی در ناحیه اطراف چشم وی آثاری دیده میشد کهگویا چشم وی با آلۀ فلزی مجروح شده باشد .
 

دوکتور( لوتس ژهاک ) شرق شناس آلمانی که سال هاست در مورد زبان وادبیات فارسی تحقیقنموده ، و به زبان فارسی تسلط کامل دارد گفت ، از اینکه فارسی زبانان سه کشور افغانستان، تاجیکستان و ایران درهم جمع شده اند آغار یک وحدت همزبانی میباشد که در گذشته هابه دلایل گوناگون کمتر رخ داده است وی افزود  همایشی که به مناسبت یاد بود رودکی  سمرقندی در برلین با حضور تعداد زیادی از فارسی زبانانبرگزار گردید است از اهمیت خاصی بر خوردار میباشد  درمصاحبۀ که اینجانب با وی انجام داده ام چنین گفت، زبان فارسی ، تاجیکی و دری در حقیقت یک زبان واحد است که با لحجه های محلی این مناطقصحبت میشود وی گفت تا سال 1964 یا اندکی قبل درافغانستان  به زبان که فعلآ دری گفته میشود فارسی گفته میشدهمچنین  قبل از تسلط شوروی سابق به کشورهایآسیای مرکزی به خصوص تاجیکستان نیز همه به این زبان ، زبان فارسی میگفتند  وی جدا پنداشتن این سه زبان  فارسی ، دری و تاجیکی را از همدیگر انگیزه سیاسیکشورها می داند .
 

اخیرا دولت تاجیکستان به منظور رشد فرهنگ و تقویت زبان فارسی تاجیکی سال 2008 رابنام زبان مادری نام نهاده است واینک پس از 15 سال زبان فارسی تاجیکی      مجددا  به عنوان زبان رسمی تاجیکستان قبول شده ، و به سیاست  های شوم استعماری نزدیک به یک قرن که زبان فارسیتاجیکی را به عنوان زبان دوم شناخته بود ، و درمطبوعات و ادارات دولتی تاجیکستان جای نداشت خاتمه داده شد .
 

خلق تاجیک با وجود فشارها واختناق دولت مرکزی شوروی سابق علیه  فرهنگ و زبان فارسی تاجیکان  وممنوع قرار دادن مراسم نوروزی در این کشور، مردماین خطه تمدنی همواره تلاش نموده است تا در بین خانواده ها به  زبان فارسی  صحبت شود تا این میراث بزرگ فرهنگی خراسان زمین بهنسل های آینده منتقل گردد و امروز ما شاهد این تحول عظیم در زندگی خلق تاجیک هستیم
 

گفته میشود امام علی رحمان رییس جمهور تاجیکستان حتی برای تاجیکان که در خارج ازکشورزندگی میکنند زمینه فرا گرفتن زبان فارسی تاجیکی را فراهم آورده است  و تمام تلاش بکار برده خواهد شد تا ده ها سال هدررفته برای تقویت زبان فارسی تاجیکی جبران گردد.
 


back

 

home