بيشتر فابريکه هاى خصوصى در بلخ رو به رکود اند
 


 

 مزارشريف

آژانس خبرى پژواک، ٢١سنبله

درحاليکه اکثر فابريکه  هاى خصوصى ولايت بلخ در حال رکود قرار دارند، مسوولين آن ، عوامل  آنرا وارد ات مواد بى کيفيت خارجى و بى توجهى دولت به توليدات داخلی عنوان ميکنند.

به گفته مسوولين ،ازجمله بیش از یکصد فابریکه بزرگ و کوچک غير دولتى  درولايت بلخ ، صرف سى فابريکه  درحال حاضر فعاليت دارند و بقيه که حتى برخى آنها در وقت اقتدار طالبان نيز فعال بودند، در ظرف چند سال اخير از فعاليت باز مانده اند.

بيشتر اين فابريکه ها  مواد خوراکی و شیرینی باب، نوشابه های غیرالکولی، تار و مواد خام قالین و وسایل پلاستیکی توليد ميکنند.

يکى فابريکه ها فابریکه ریسنده گی  بیدک شريف در جنوب شهر مزار شريف است، ولى اکنون بخش اعظم آن فلج شده است.

 اين فابریکۀ  که از چهار سال قبل به فعالیت آغاز کرده  تارهای نخی را جهت بافت قالین و گلیم از مواد خامی که در داخل کشور تولید میشود آماده میسازد.

حاجی نصرت الله مسوول فابریکه به آژانس خبرى پژواک گفت که با وجودیکه تولیدات آنها دارای کیفیت عالى است اما آنها نتوانسته اند در برابر واردات  تارهای ایرانی رقابت نمايند

وى ادعا کرد که تاجران، تار بى کيفيت را ازايران وارد ميکنند، در حاليکه اين تار با مواد چرب مانند مخلوط ميشود و وزن  زياد پيدا ميکند ولى با قیمت ارزان در بازار به فروش میرسد، به همين علت است که تار وطنى را کسى نمى خرد و به ضرر فابريکه دار تمام ميشود.

نامبرده ميگويد که دولت بايد واردات مشابه خارجى بى  کيفيت را منع نمايد و تاجران مواد با کيفيت را وارد نمايند.

اين فابريکه دار علاوه کرد :" نبود تضمین درست،عدم امکانات مناسب کار ونبود امنیت شغلی ما صنعتکاران را ورشکست کرده است."

 وی اظهار داشت که در فابريکه اش يک ميليون دالر سرمايه گذارى کرده است، اما فعلاً فابریکه درحال سقوط است و اگر دولت به دادش نرسد، مجبور است تا درهای فابریکه را ببندد.  

موصوف خاطر نشان کرد که در گذشته تقریبا هشتاد  کارگر درفابریکه کار ميکردند اما به تدريج بازار آنها به علت واردات مواد مشابه خارجى سرد شده ، فعلاً تنها یک بخش کوچک آن فعال است و تعداد انگشت شمار کارگران مصروف کار ميباشند.

اما به رغم خواهشات مردم، ازاینکه دولت تا هنوز سیاست مناسب اقتصادی را که با شرایط حاکم در کشور سازگار باشد روی دست  نگرفته است، کسانی هم که بصورت نسبی در سالهای اخیر صاحب کار شده اند، آهسته آهسته مشاغل شان را از دست میدهند. شرکت بیدک شریف یکی از نمونه های این بحران است.

نظر محمد یکی از کارگران اين فابریکه گفت که او روز بروز نسبت به آیندۀ خود درین فابریکه نگران میشود چون اگر این وضع دوام کند مانند هزاران تن دیگر بیکار خواهد شد.

اين کارگر ميگويد: (( من برای کار کردن درهمچو فابریکات با تجارب خوب از ایران برگشته  تا مصدر خدمت برای مردمم شوم، اما اگر این فابریکه بسته شود  مجیورهستم تا دوباره با فامیلم به ایران مهاجر گردم.))

این تنها فابریکۀ نیست که ورشکست شده است، وضعيت سایر صنعتکاران غير دولتى نیز به همين منوال به پيش ميرود.

 يکى اين فابريکه ها شرکت تولیدى جاودان در مزار شريف است که مسوولين آن  ناراض به نظر ميرسند.

انجنیر قاسم رئیس  شرکت به آژانس پژواک گفت که  این شرکت   مصروف تولید مواد غذایی از قبیل کیک، چاکلیت و سایر شیرینی باب است، اما نبود قوانین درست تجارت یکنوع هرج و مرج را در بازار بوجود آورده که سبب ورشکست شدن نهاد های تولیدی داخلى میگردد.

او علاوه کرد:" نبود تدابیر درست در گمرکات باعث گردیده که محصولات بی کیفیت کشور های همسایه با قیمت ارزان داخل افغانستان شود و این وضع  ضربۀ جبران ناپذیری را بر پیکر صنایع داخلی وارد کرده است."

نامبرده اظهار داشت:" دولت ادعا میکند که از سیاست بازار آزاد پیروی میکند اما این سیاست کاملا بدون کنترول است و ما با دوام این سیستم نمیتوانیم در برابر شرکتهای غول پیکر خارجی رقابت کنیم بناءً مجبورمیشویم شغل خود را ترک کنیم."

 آقای قاسم  گفت که در کنار این مشکلات؛ دولت تا حال نتوانسته امکانات ابتدایی را ازقبیل آب و برق برای فابریکه ها فراهم کند.

موصوف افزود که دولت در تمام کشورها مسوولیت فراهم کردن امکانات زیر بنایی از قبیل آب و برق را برای فابریکه ها  به عهده دارد، اما در افغانستان فابريکه داران برق را از جنراتورهای دیزلی بدست می آورند و آب را با تانکر ها انتقال میدهند که قیمت آن خیلی بلند تمام میشود.  

با این حال نبود زمینه های مناسب کار، بحران بیکاری را بين مردم روزبروز گسترش داده است. مردم باور دارند تازمانیکه فابریکه هاى  تولیدی درکشور فعال نگردند وازآنها حمايت نشود، بیکاری چون ویروسی جامعه را همچنان بیمار نگاه خواهد داشت.

محسن یک باشندۀ شهر مزارشریف که بیکار است از دولت ميخواهد که فابریکات را حمایت کند تا جوانان مانند او از  بیکاری نجات یابند در غیر آن بیکاری روزبروز افزایش خواهد یافت و باعث دست زدن جوانان حتى به جرايم جنايى خواهد شد.

او افزود: (( تولیدات فابریکات وطنی ما بسیار با کیفیت تر از تولیدات خارجی است اگر این فابریکات زیاد شود ما هم در ان کار میکنیم و هم یک خدمت برای وطن است و از طرف دیگر از وابسته گی به کشور های خارجی نجات می یابیم .   "

احمد شکيب يکتن از جوانان ديگر شهر مزار شريف ميگويد: (( من ده عضو فاميل دارم که تنها يک تن ما کار ميکند و خودم بيکار هستم، اگر دولت فابريکه هاى توليدى را رشد بدهد، نه تنها براى جوانان کار پيدا خواهد شد ، بلکه توليدات وطنى ما رونق خواهد يافت.))

اما دولت که مسوولیت فراهم کردن زمینۀ اشتغال برای مردم و حمایت از صنایع تولیدی را به عهده دارد، در وضعیت فعلی چه برنامه هایی را روی دست دارد؟ غالب شاه رئیس اتاقهای تجارت و صنایع شمال  میگوید که دولت درحال حاضر توانمندی رسیده گی به صنعتکاران را آنطوری که لازم است ندارد.

وی علاوه کرد:" ما در تلاش  وضع مقررات سختگیرانه در برابر اشیای وارداتی هستیم تا تولیدات خود ما رشد کند زیرا واقعا ورود بی قید و شرط تولیدات خارجی تولیدات داخلی ما را ضربه میزند.))

او گفت که تلاش ها درین راستا تا حال عملی نشده است،اما آنها بزودی  برای رشد صنایع داخلی قواعدی را وضع خواهند کرد.

همچنان انجنیر ناصر رئیس تصدی بلخ برشنا در رابطه به کمبود  آب و برق در فابریکه ها ميگويد که این واقعا یک مشکل جدی در تمام بخشهای ولایت بلخ است، زیرا سیستم برق رسانی  که سی سال قبل ساخته شده توانایی رساندن برق کافی به تمام مردم و نهاد ها را آنطوریکه ضرور است ندارد

انجنير ناصر مى افزايد:" شبکۀ ما کاملا فرسوده شده و نیاز دارد تا سیستم را تغییر بدهیم  و این کاریست که حد اقل یکسال را در بر میگیرد. "

اما رئیس تصدی بلخ برشنا علاوه کرد:" خوشبختانه اقداماتی در وزارت برای تغییر شبکۀ برق مزار آغاز شده و  پول هنگفت دراین عرصه تخصیص داده شده است  که بزودی کار برای تغییر این سیستم آغاز میشود و تا یکسال بعد تمام مشکلات موجود رفع خواهد شد  ". 

اگر از يکسو برخى فابريکه ها در حال رکود اند، يگانه فابريکه که به بقاى خود ادامه داده و بازار خوب هم  دارد فابريکه سادات کولا است.

اين فابريکه  از دو سال بدينسو در مزار شريف فعاليت ميکند.

حاجى اسرارمسوول فابريکه ميگويد که فابريکه کوکاکولا، فانتا و آب معدنى توليد ميکند و ادعا دارد که بازارتوليدات آنها در ولايات شمال گرم است.

وى گفت: (( ما دولت خوشيم  که محصول نوشابه هاى خارجى را بلند برده و اين وضع باعث رشد بازاريابى محصولات داخلى گرديده است.))

همچنان  تعدادى از فابريکه هاى خصوصى تازه به فعاليت آغاز نموده که از آن جمله ميتوان از فابريکه توليد لبنيات که  به مصرف ششصد هزار دالر به تاريخ ٤ سنبله در ولسوالى دهدادى ولايت بلخ به فعاليت آغاز کرده ، نام بُرد.

 

 به گفتۀ محمدجعفر ايمل  مسوول اتحاديۀ  انکشافى مالدارى ولايت بلخ  در اين فابريکه  که روزانه از ده هزار ليتر شير، پنير، مسکه، ماست، دوغ  و چکه ساخته ميشود،  ٤٥٠ زن  و ٢٠٦ مرد به کار گماشته شده اند.

با وصف اين نوسانات در فابريکه هاى خصوصى،  فابريکه بزرگ دولتىکود و برق مزار شريف از بیش از پانزده سال بدینسو به حالت نيمه رکود قرار دارد، اما مسوولين آن ميگويند که  تلاش وسیع دولت براى توليدات صد درصد آن جريان دارد.

به گفته انجنیرغلام علی جوشن رئیس فابریکه کودوبرق مزار شريف وزارت مالیه اخیراَ مبلغ ١٢ ميلیون دالرامریکایی را برای بازسازی فابریکه تخصیص داده است تا فابریکه با استفاده ازاين پول، طی سه سال آینده به کلی بازسازی گردد

رئیس فابریکه کود و برق بلخ اظهار داشت :" ما تلاش میکنیم تا با بازسازی فابریکه تولیدات کود را مانند سالهای قبل از جنگهای داخلی، دوباره به ٣١٠ تُن در يکشبانه روز برسانیم در حاليکه  تولیدات  فعلى ما در يکشبانه روز، فقط به ١١٠ تُن میرسد))

 

 


back

top

home